Fundacja Kerstenów

Fundacja Kerstenów

Laureaci konkursów
 


Fundacja Kerstenów została założona w 2011 roku, aby uczcić i upamiętnić życie oraz dokonania Krystyny i Adama Kerstenów.

2013 Konkurs o stypendium doktoranckie im. Krystyny Kersten

Jan Olaszek, Sprawozdanie z wykorzystania stypendium

W okresie otrzymywania stypendium przeprowadziłem ostatnie kwerendy archiwalne. Kontynuowałem poszukiwania w Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej oraz w zbiorach Ośrodka Karta i Stowarzyszenia Archiwum „Solidarności”. Przeprowadziłem też kwerendy w Fundacji Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego w Krakowie i Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich we Wrocławiu. W kwietniu 2014 r. zakończyłem pisanie pracy doktorskiej.

Zebrany materiał archiwalny, po jego skonfrontowaniu z treścią pism drugoobiegowych będących przedmiotem mego zainteresowania oraz z zebranymi relacjami, a także z dotychczasową literaturą przedmiotu, pozwolił mi na zrekonstruowanie zróżnicowanego i w miarę możliwości pełnego obrazu, jak funkcjonowały główne warszawskie pisma informacyjne podziemnej „Solidarności”: „CDN — Głos Wolnego Robotnika”, „KOS”, „Przegląd Wiadomości Agencyjnych”, „Tygodnik Mazowsze”, „Tygodnik Wojenny”, „Wiadomości” i „Wola”.

Starałem się odtworzyć zarówno zasady działania pism, funkcjonowania redakcji, codzienną pracy podziemnych dziennikarzy, drukarzy i kolporterów, linię programową poszczególnych tytułów, jak i rys socjologiczny osób zaangażowanych w ich tworzenie i dystrybucję, a także ustalić, jakie znaczenie miało ukazywanie się drugoobiegowej prasy informacyjnej dla życia społecznego i politycznego ostatniej dekady PRL oraz jakie miejsce w historii mediów przypisać należy polskiemu doświadczeniu podziemnego dziennikarstwa.

W swojej pracy doktorskiej skoncentrowałem się jednak przede wszystkim na przeanalizowaniu roli, jaką prasa podziemna i tworzony wokół niej ruch społeczny odgrywał w podziemnej „Solidarności”. Wyróżnić można następujące funkcje: informacyjną, integracyjną, programową, organizacyjną, funkcję kreowania wzorców osobowych, funkcję delegitymizacji systemu, funkcję formowania elit ruchu opozycyjnego. 

Wyniki swoich badań przedstawiłem w kilku artykułach w publikacjach książkowych i czasopismach naukowych, przygotowywanych obecnie do druku. Uczestniczyłem także w konferencjach: „Czas bibuły 3. Ludzie — mechanizmy — idee” (Morawa), „NSZZ Solidarność w zakładach pracy 1980—1989” (Wrocław), „Rolnicza Solidarność. Z dziejów niezależnego ruchu chłopskiego 1980—1989” (Warszawa), „Transition in the Eastern Europe throughout the Documents of the Communist Secret Services” (Sofia), „The People’s Republic of Poland and The German Democratic Republic in Everyday Experience. Biography — Memory — Interpretation” (Warszawa), „Na co dzień i od święta. Książka w życiu Polaków XIX—XXI w.” (Warszawa).