Fundacja Kerstenów


 

Fundacja Kerstenów

Adam Kersten
 

Fundacja Kerstenów została założona w 2011 roku, aby uczcić i upamiętnić życie oraz dokonania Krystyny i Adama Kerstenów.

Historyk w świecie powielaczy

Jan Olaszek

Strona 1

Jan Olaszek — pracownik Instytutu Pamięci Narodowej, doktorant w Instytucie Historii PAN i członek zarządu Stowarzyszenia „Archiwum Solidarności”. Napisał m.in. „Nieliczni ekstremiści”. Podziemna „Solidarność” w propagandzie stanu wojennego.


Adam KerstenTrzydzieści lat temu — 11 stycznia 1983 roku — zmarł profesor Adam Kersten. Był znanym historykiem czasów nowożytnych, ale też bardzo zasłużoną postacią dla historii drugiego obiegu wydawniczego w Polsce.

Są trzy stadia rozwoju komunizmu: pierwszy, w każdej wsi spółdzielnia produkcyjna, drugi, w każdym mieście uniwersytet, a trzeci, w każdym domu drukarnia” — miał żartować Adam Kersten. Droga, którą profesor historii doszedł do nielegalnej poligrafii, też miała kilka etapów. Prowadziła od zaangażowania w komunizm w okresie stalinowskim i aktywności w PZPR, poprzez odejście od marksistowskiego spojrzenia na historię do współtworzenia Towarzystwa Kursów Naukowych i kierowania drugoobiegowym wydawnictwem NOW-a 2. Przedwczesna śmierć Kerstena sprawiła, że jest nieco zapomniany. Warto przypomnieć jego postać, nieco mniej dzisiaj pamiętaną od jego żony, zmarłej w 2008 r. wybitnej historyczki prof. Krystyny Kersten, autorki m.in. słynnej książki ”Narodziny systemu władzy”.

Do i od komunizmu

Adam Kersten urodził się w 1930 roku w Kutnie w rodzinie polskiej o żydowskich korzeniach. Po wojnie skończył szkołę średnią w Łodzi, następnie — w 1951 roku —  studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Był wtedy mocno zaangażowany w budowę i umacnianie komunizmu w Polsce. Działał w organizacjach młodzieżowych, potem w PZPR. Dokumenty partyjne z lat 1953-1955 pokazują go jako osobę bardzo zaangażowaną w działalność partii, ale jednocześnie niepokorną.

Szybko pokonywał kolejne szczeble kariery naukowej. Od 1955 roku. pracował na Uniwersytecie Marii Skłodowskiej-Curie w Lublinie. Jego poparcie dla powojennego porządku znalazło wyraz w pracach historycznych pisanych z pozycji zdeklarowanego marksisty realizującego misję oczyszczania historiografii z mitów narodowych. Jednak już na początku lat 60. zaczął — podobnie jak Krystyna Kersten — bardzo krytycznie oceniać sytuację w Polsce. Z pewnością istotnym wydarzeniem dla jego postrzegania rzeczywistości był rok 1968 — Marzec i pacyfikacja Praskiej Wiosny. Wtedy to Krystyna Kersten w proteście przeciwko interwencji w Czechosłowacji odeszła z PZPR.

W drugiej połowie lat sześćdziesiątych zmieniło się też postrzeganie przez Kerstena misji historyka. Doszedł do wniosku, że historiografia nie może być całkowicie oderwana od tradycji utrwalonej w danej społeczności.

Adam Kersten miał już wówczas ugruntowaną pozycję jednego z najwybitniejszych znawców dziejów Polski nowożytnej, zwłaszcza XVII w. Był autorem wielu książek. Napisał m.in. biografię Stefana Czarnieckiego, liczne książki o wojnach Polski ze Szwedami, zajmował się też historią powszechną i metodologią historii. Ten ceniony badacz był też wziętym popularyzatorem historii. Jako konsultant historyczny współtworzył ekranizację ”Pana Wołodyjowskiego”, był jednym ze scenarzystów ”Potopu”, spod jego pióra wyszło też kilka podręczników szkolnych i opracowań przekrojowych.

Strona: 1, 2, 3, 4